Bỏ điểm cộng IELTS xét đại học từ 2027: Có nên dừng học IELTS?

Dự thảo Thông tư sửa đổi Quy chế tuyển sinh đại học đang được Bộ Giáo dục và Đào tạo lấy ý kiến (hạn góp ý đến 23/09/2026) chỉ đề xuất bỏ điểm cộng ngoài thang đánh giá do từng trường tự quy định — từ năm 2027. Chứng chỉ IELTS vẫn được dùng để quy đổi thay thế điểm môn Ngoại ngữ, xét điều kiện đầu vào chương trình dạy bằng tiếng Anh, hoặc miễn một số học phần. Nếu bạn hoặc con đang học IELTS và lo lắng công sức bỏ ra sẽ “vô nghĩa”, bài viết này sẽ giúp bạn hiểu đúng thay đổi và biết nên điều chỉnh kế hoạch học tập ra sao.

1. Thực hư chuyện “bỏ IELTS”: Dự thảo thực sự nói gì?

Vài ngày qua, nhiều phụ huynh và học sinh lớp 12 hoang mang trước các tiêu đề kiểu “bỏ IELTS khi xét tuyển đại học”. Trao đổi với báo chí ngày 21/09/2026, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Tiến Thảo — Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo — khẳng định cách nói “bỏ IELTS” hoặc “không còn xét chứng chỉ ngoại ngữ” là không chính xác.

Cụ thể, dự thảo Thông tư sửa đổi Quy chế tuyển sinh đại học (dự kiến áp dụng từ năm 2027, đang lấy ý kiến rộng rãi đến hết ngày 23/09/2026) đề xuất bỏ điểm cộng ngoài thang đánh giá chính do từng cơ sở đào tạo tự quy định đối với chứng chỉ, thành tích hoặc các tiêu chí bổ sung — chứ không loại bỏ chứng chỉ ngoại ngữ khỏi quá trình tuyển sinh.

Ba trường hợp IELTS (và các chứng chỉ ngoại ngữ khác) vẫn tiếp tục được sử dụng:

• Quy đổi thay thế điểm môn Ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển, theo quy tắc công khai của từng trường.
• Chứng minh năng lực ngoại ngữ đầu vào đối với các chương trình đào tạo giảng dạy bằng tiếng nước ngoài.
• Xét miễn học phần, công nhận chuẩn đầu ra ngoại ngữ theo quy định của trường.

Thí sinh đoạt giải học sinh giỏi quốc gia, quốc tế vẫn được xét tuyển thẳng như hiện nay nếu đáp ứng điều kiện quy chế; từ 2027, xét tuyển thẳng cũng không bị tính vào giới hạn số phương thức xét tuyển của mỗi ngành.

2. Điểm nào thay đổi, điểm nào giữ nguyên?

Nói ngắn gọn: IELTS không mất giá trị sử dụng, chỉ mất “phần thưởng điểm cộng” ở những ngành mà năng lực ngoại ngữ vốn không thuộc yêu cầu đầu vào.

Con bạn đang ở giai đoạn nào trên lộ trình IELTS? → Đăng ký test trình độ miễn phí, nhận đánh giá lộ trình phù hợp

3. Vì sao Bộ GD&ĐT đề xuất bỏ điểm cộng chứng chỉ?

Con số cho thấy sự chênh lệch giữa các trường

Theo dữ liệu tuyển sinh năm 2026 mà Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố, hơn 37.300 thí sinh sử dụng chứng chỉ tiếng Anh để được cộng điểm, trong đó hơn 35.900 thí sinh dùng IELTS. Mức phổ biến nhất là IELTS 6.0 với 8.318 thí sinh — nhưng mức điểm này lại được các trường quy định thành 26 mức điểm cộng khác nhau, tức cùng một năng lực ngoại ngữ có thể mang lại lợi thế rất khác nhau tùy trường đăng ký.

Đáng chú ý hơn, ở nhóm ngành thuộc top 5% điểm chuẩn cao nhất (ngưỡng tham chiếu 26,09/30), hơn 30% người nhập học có điểm cộng — trong khi tỷ lệ này ở nhóm ngành ngoài top 25% chỉ là 9,51%. Ở các phương thức không có cấu phần ngoại ngữ riêng (xét điểm thi tốt nghiệp, học bạ, hoặc kết hợp), hơn một nửa số thí sinh có điểm cộng (51,42%) lại có điểm gốc thấp hơn mức trúng tuyển của ngành — nghĩa là điểm cộng chính là yếu tố quyết định họ có đỗ hay không.

Rủi ro “một năng lực được tính hai lần”

Theo phân tích của Giáo sư Nguyễn Tiến Thảo, có hai tình huống bất cập đang xảy ra:

• Ngành không xét tiếng Anh nhưng vẫn cộng điểm chứng chỉ: Ví dụ một ngành chỉ xét Toán – Lý – Hóa, thí sinh có điểm ba môn cao hơn vẫn có thể trượt trước thí sinh điểm thấp hơn nhưng có thêm điểm cộng từ IELTS — dù năng lực ngoại ngữ không liên quan đến yêu cầu đầu vào của ngành đó.
• Tổ hợp đã có môn tiếng Anh nhưng vẫn cộng thêm điểm IELTS: Khi đó, cùng một năng lực ngoại ngữ được ghi nhận hai lần — vừa trong điểm tổ hợp, vừa trong điểm cộng — làm sai lệch thứ tự xét tuyển, đặc biệt ở các ngành có điểm chuẩn cao nơi chênh lệch nhỏ cũng quyết định đỗ – trượt.

Từ năm 2023, Bộ đã yêu cầu các trường quy đổi tương đương giữa các phương thức để giảm chênh lệch; đến 2026 tiếp tục giới hạn điểm cộng tối đa không vượt 10% tổng điểm xét tuyển. Tuy nhiên, mỗi trường vẫn tự quy đổi và tự đặt mức điểm cộng riêng, nên chênh lệch giữa các trường vẫn rất lớn — đây là lý do đề xuất bỏ điểm cộng được xem là bước tiếp theo trong lộ trình chuẩn hóa tuyển sinh, không phải một thay đổi đột ngột.

Đây cũng là lý do một số chuyên gia tuyển sinh (như đại diện Trường ĐH Thái Bình Dương) bày tỏ ủng hộ việc bỏ điểm cộng, vì cho rằng cách làm hiện tại tạo bất công giữa thí sinh có điều kiện thi chứng chỉ quốc tế nhiều lần và thí sinh không có điều kiện đó.

4. Vậy có nên tiếp tục học và thi IELTS không?

Câu trả lời ngắn gọn: Có — nhưng cần nhìn đúng lý do vì sao nên học IELTS trong bối cảnh mới.

Theo Giáo sư Nguyễn Tiến Thảo, cần phân biệt rõ giữa giá trị của chứng chỉ và giá trị điểm cộng của chứng chỉ. Việc không còn điểm cộng không đồng nghĩa với việc học ngoại ngữ không còn giá trị. Nếu ngành học yêu cầu năng lực ngoại ngữ, IELTS vẫn được quy đổi thay thế môn thi; với chương trình giảng dạy bằng tiếng Anh, IELTS vẫn là điều kiện đầu vào bắt buộc. Quan trọng hơn, năng lực tiếng Anh vẫn là yếu tố cần thiết cho việc học tập, làm việc và phát triển sự nghiệp sau này — điều mà điểm số tuyển sinh không thể thay thế.

Điều đáng cân nhắc lại là động lực học. Nếu việc học IELTS trước đây chủ yếu nhắm đến mục tiêu “lấy điểm cộng” thay vì phát triển năng lực thật, thì đây là thời điểm phù hợp để điều chỉnh mục tiêu học tập — hướng đến việc sử dụng được tiếng Anh thật sự, thay vì chỉ luyện thi để đạt một mốc điểm nhất định. Cách tiếp cận này không chỉ phù hợp hơn với định hướng chính sách sắp tới, mà còn mang lại giá trị lâu dài hơn cho người học — dù chính sách tuyển sinh có thay đổi ra sao trong tương lai.

5. Điều chỉnh lộ trình học tiếng anh thế nào trong bối cảnh mới?

Với phụ huynh và học sinh đang trong quá trình học IELTS, đây là ba điều nên cân nhắc điều chỉnh:

• Xác định lại mục tiêu theo ngành học cụ thể, không học IELTS chung chung: nếu ngành dự định đăng ký có xét tổ hợp có môn Tiếng Anh hoặc chương trình dạy bằng tiếng Anh, IELTS vẫn có giá trị quy đổi trực tiếp — nên tìm hiểu kỹ quy tắc quy đổi của từng trường thay vì chỉ nhắm một mức điểm chung.
• Không dừng học IELTS giữa chừng chỉ vì thay đổi chính sách — dự thảo còn đang lấy ý kiến, dự kiến áp dụng từ 2027, và bản thân năng lực tiếng Anh vẫn cần thiết cho việc học đại học, du học, hoặc tìm việc sau này.
• Ưu tiên chất lượng đầu ra thực sự (nghe nói đọc viết dùng được) hơn là chạy theo một mốc điểm để nộp hồ sơ — đây cũng là hướng đi bền vững hơn nếu các trường tiếp tục siết chặt quy định điểm cộng trong các năm tới.

Cần lộ trình học IELTS phù hợp với mục tiêu ngành học cụ thể của con? → Nhận tư vấn lộ trình IELTS miễn phí từ đội ngũ GLN

FAQ — Câu hỏi thường gặp

Từ 2027 có thực sự bỏ IELTS khi xét tuyển đại học không? Không. Dự thảo chỉ đề xuất bỏ điểm cộng ngoài thang đánh giá do từng trường tự quy định. IELTS vẫn được dùng để quy đổi thay điểm môn Ngoại ngữ, xét điều kiện đầu vào chương trình dạy bằng tiếng Anh, hoặc miễn học phần theo quy định của trường.

Dự thảo này đã chính thức áp dụng chưa? Chưa. Đây vẫn là dự thảo đang được Bộ Giáo dục và Đào tạo lấy ý kiến rộng rãi, hạn góp ý đến ngày 23/09/2026. Nếu được thông qua, dự kiến áp dụng từ kỳ tuyển sinh năm 2027.

Nếu ngành em muốn thi không xét tổ hợp có môn tiếng Anh thì học IELTS có còn ích lợi gì không? Có. Dù ngành đó không dùng IELTS để quy đổi điểm xét tuyển, chứng chỉ vẫn có giá trị cho các mục tiêu khác: xét học chương trình tiếng Anh, du học, thực tập, xin việc sau này. Ngoài ra, một số ngành có chương trình đào tạo bằng tiếng Anh song song vẫn yêu cầu IELTS làm điều kiện đầu vào.

Con em đang ôn thi IELTS để lấy điểm cộng, có nên dừng lại không? Không nên dừng. Chính sách hiện vẫn đang trong giai đoạn lấy ý kiến, chưa áp dụng ngay. Ngay cả khi dự thảo được thông qua, IELTS vẫn giữ giá trị quy đổi và xét đầu vào ở nhiều trường hợp — điều thay đổi chỉ là không còn “điểm thưởng” ngoài thang đánh giá.

Vì sao Bộ đề xuất bỏ điểm cộng thay vì tiếp tục cho các trường tự quy định? Vì mức điểm cộng giữa các trường chênh lệch quá lớn — chỉ riêng IELTS 6.0 đã được quy đổi thành 26 mức điểm cộng khác nhau tùy trường, tạo ra sự thiếu công bằng giữa các thí sinh có cùng năng lực ngoại ngữ nhưng đăng ký vào các trường khác nhau.

Nếu không còn điểm cộng, học IELTS ở độ tuổi nào là hợp lý? Việc học tiếng Anh nên bắt đầu càng sớm càng tốt để xây nền tảng vững chắc, độc lập với mục tiêu điểm cộng tuyển sinh. Với mục tiêu thi IELTS cụ thể phục vụ xét tuyển hoặc du học, học sinh thường bắt đầu ôn luyện có định hướng từ lớp 10–11, tùy nền tảng và mục tiêu điểm số.